รายงานสถานการณ์ยางพารารายปี

1) ภาพรวมราคายางพาราของไทย ปี 2569

ปี 2569 ราคายางแผ่นรมควันชั้น 3 ของตลาดกลางยางพารา กยท. เฉลี่ย 79.78 บาท/กก. ในช่วง ม.ค. - ส.ค. เพิ่มขึ้น 16.28% จากช่วงเดียวกันของปี 2568 ที่เฉลี่ย 68.61 บาท/กก. ราคาสูงสุดของช่วงอยู่ที่ 93.65 บาท/กก. ในเดือนมิถุนายน และต่ำสุดที่ 60.51 บาท/กก. ในเดือนมกราคม ห่างกัน 33.14 บาท/กก. หรือ 41.5% ของค่าเฉลี่ยช่วง ม.ค. - ส.ค. ช่วงกว้างระดับนี้แปลว่าราคาปีนี้มิได้เคลื่อนไปทางเดียวตลอด แต่เปลี่ยนทิศระหว่างปี ค่าเฉลี่ยจึงเป็นตัวแทนของรายได้รวมทั้งปี มิใช่ตัวแทนของราคาที่เกษตรกรพบในเดือนใดเดือนหนึ่ง การนำค่าเฉลี่ยไปตั้งราคาอ้างอิงรายเดือนจะคลาดเคลื่อนได้ทั้งสองทาง จุดต่ำสุดเกิดก่อนจุดสูงสุด ตลาดจึงฟื้นตัวในช่วงหลังของหน้าต่างข้อมูล ระดับราคาที่ส่งต่อไปยังช่วงถัดไปจึงสูงกว่าค่าเฉลี่ยที่รายงานฉบับนี้พิมพ์ไว้ การตั้งสมมติฐานรายได้ด้วยค่าเฉลี่ยนี้จะต่ำเกินจริง

เมื่อเทียบข้ามชนิดยาง น้ำยางสด เปลี่ยนแปลงในทางที่ดีที่สุดที่ +24.55% ขณะที่ ยางก้อนถ้วย อยู่ปลายอีกด้านที่ +13.33% ห่างกัน 11.2 จุด น้ำยางสดขยับแรงกว่ายางแผ่นรมควันชั้น 3 อยู่ 8.3 จุด ซึ่งเป็นสัญญาณว่าแรงซื้อของปีนี้มาจากสายน้ำยางข้นและถุงมือยางมากกว่าสายยางล้อ ผลที่ตามมาคือสวนที่กรีดขายน้ำยางสดได้ประโยชน์จากปีนี้มากกว่าสวนที่ทำยางแผ่น และหากส่วนต่างนี้ยังอยู่ต่อ แรงจูงใจจะดึงผลผลิตออกจากสายยางแผ่นไปสู่สายน้ำยาง

2) ราคายางรายเดือน ปี 2569

ที่มา : ตลาดกลางยางพารา กยท. — ค่าเฉลี่ยรายเดือนจากคลังข้อมูล

หมายเหตุ: ขีดยาว (—) คือเดือนที่คลังข้อมูลไม่มีค่าเฉลี่ยที่ใช้ได้ มิใช่ราคาศูนย์ · ฉบับนี้ปิดข้อมูลที่เดือนสิงหาคม 2569 เดือน ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. จึงยังไม่เกิดขึ้น ณ วันออกฉบับ

ตารางที่ 2 แสดงค่าเฉลี่ยรายเดือนของทุกชนิดยางที่ตลาดกลางยางพารา กยท. รายงานไว้ในปี 2569 เมื่อดูเฉพาะยางแผ่นรมควันชั้น 3 มี 5 เดือนที่ราคาอยู่เหนือค่าเฉลี่ยของช่วง และ 3 เดือนที่อยู่ต่ำกว่า ช่วง มกราคม–เมษายน เฉลี่ย 70.57 บาท/กก. ช่วง พฤษภาคม–สิงหาคม เฉลี่ย 89.00 บาท/กก. เพิ่มขึ้น 26.12% ช่วง พฤษภาคม–สิงหาคม แพงกว่าช่วง มกราคม–เมษายน อย่างมีนัย ผู้ที่ถือผลผลิตไว้ขายช่วงหลังจึงได้ราคาดีกว่า และงบประมาณรับซื้อที่ตั้งจากราคาช่วงต้นจะต่ำกว่าที่ต้องใช้จริง เดือนสิงหาคม ซึ่งเป็นเดือนสุดท้ายของฉบับปิดที่ 84.43 บาท/กก. สูงกว่าค่าเฉลี่ยของช่วงอยู่ 4.65 บาท/กก. ระดับที่ยกไปตั้งต้นช่วงถัดไปจึงสูงกว่าค่าเฉลี่ยที่รายงานฉบับนี้พิมพ์ไว้

ส่วนต่างระหว่างยางแผ่นรมควันชั้น 3 กับยางก้อนถ้วยซึ่งเป็นสองปลายของบันไดราคาอยู่ที่ 16.11 บาท/กก. เทียบกับ 12.43 บาท/กก. ในช่วงเดียวกันปีก่อน เพิ่มขึ้น 3.68 บาท/กก. ส่วนต่างกว้างขึ้น แปลว่าราคาปลายทางที่โรงรมได้รับขยับขึ้นเร็วกว่าราคาที่หน้าสวนได้รับ ส่วนเพิ่มของปีนี้จึงตกอยู่ที่ขั้นแปรรูปมากกว่าขั้นผลิต ผลที่ตามมาคือแรงจูงใจให้เกษตรกรขายผ่านตลาดกลางแทนการขายยางก้อนถ้วยที่หน้าสวน และเป็นจังหวะที่มาตรการยกระดับคุณภาพยางแผ่นให้ผลตอบแทนสูงที่สุด

3) การผลิตและการใช้ยางธรรมชาติของโลก

ปี 2569 ผลผลิตยางธรรมชาติของโลกอยู่ที่ 15.310 ล้านตัน การใช้อยู่ที่ 15.411 ล้านตัน ผลิตน้อยกว่าใช้ 0.101 ล้านตัน เทียบกับ 0.330 ล้านตันในปีก่อน ช่องว่างแคบลง 0.229 ล้านตัน การเปลี่ยนแปลงของดุลปีนี้มาจากด้านการผลิตเป็นหลัก (ผลิตเพิ่มขึ้น 2.26% ขณะที่การใช้เพิ่มขึ้น 0.72%) ตลาดโลกยังอยู่ในภาวะผลิตไม่พอใช้ ซึ่งเป็นด้านที่หนุนราคา แต่ช่องว่างที่แคบลงแปลว่าแรงหนุนส่วนนี้อ่อนลงจากปีก่อน ราคาปีถัดไปจึงต้องพึ่งด้านความต้องการหรือด้านต้นทุนมากขึ้น มิใช่พึ่งภาวะขาดแคลนเหมือนเดิม

ในภาพนี้ไทยผลิตได้ 4.867 ล้านตัน คิดเป็น 31.79% ของผลผลิตโลก เทียบกับ 31.83% ในปีก่อน ลดลง 0.04 จุด ทั้งที่ผลผลิตของไทยเองเพิ่มขึ้น 2.14% สัดส่วนที่ลดลงจึงมิได้มาจากไทยผลิตได้น้อยลง แต่มาจากผลผลิตโลกที่โตเร็วกว่า (2.26%) นั่นคือประเทศผู้ผลิตรายอื่นขยายกำลังผลิตได้เร็วกว่าไทย ส่วนแบ่งที่ลดลงแปลว่าน้ำหนักของไทยต่อราคาตลาดโลกน้อยลงตามไปด้วย การแข่งขันจะย้ายไปอยู่ที่คุณภาพและต้นทุนต่อหน่วยแทน ในตารางที่ 4 รายที่ขยายตัวเร็วที่สุดคือโกตดิวัวร์ (+8.00% สัดส่วน 14.05% ของโลก) รายที่หดตัวมากที่สุดคือเวียดนาม (−4.16%) โดยโกตดิวัวร์ขยายตัวเร็วกว่าไทย (+2.14%) ส่วนแบ่งที่ไทยเสียไปจึงตกกับรายนี้เป็นหลัก

4) เนื้อที่ ผลผลิต และผลผลิตต่อไร่ของไทย

ปี 2569 รายงาน ANRPC คาดว่าไทยมีเนื้อที่ปลูกยางรวม 23.84 ล้านไร่ เป็นเนื้อที่กรีดได้ 22.41 ล้านไร่ และให้ผลผลิตยางแห้ง 4.867 ล้านตัน เมื่อเทียบกับปีก่อน ผลผลิตเพิ่มขึ้น 2.14% โดยเนื้อที่กรีดได้เพิ่มขึ้น 0.24% และผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น 1.40% ทั้งสองด้านไปทางเดียวกัน ผลผลิตที่เพิ่มจึงมาจากทั้งพื้นที่กรีดและประสิทธิภาพ โดยด้านผลผลิตต่อไร่เป็นตัวขับหลัก อุปทานที่เพิ่มแบบนี้ไม่หายไปเมื่อราคาลง เพราะต้นยางที่เปิดกรีดแล้วยังกรีดต่อ

ผลผลิตต่อไร่ปีล่าสุดอยู่ที่ 220 กก./ไร่/ปี เทียบกับค่าเฉลี่ยของห้าปีในตารางที่ 5 ซึ่งอยู่ที่ 217 กก./ไร่/ปี สูงกว่า 3 กก./ไร่/ปี สัดส่วนเนื้อที่กรีดได้ต่อเนื้อที่ปลูกรวมอยู่ที่ 94.0% ซึ่งสูงจนแทบไม่เหลือสวนที่ยังไม่เปิดกรีด ผลผลิตระยะสั้นจึงเพิ่มได้จากประสิทธิภาพต่อไร่เท่านั้น ค่าที่สูงกว่าเฉลี่ยของช่วงแปลว่าปีนี้ได้แรงหนุนจากสภาพการกรีดที่เอื้อ ซึ่งเป็นผลชั่วคราว การใช้เป็นฐานพยากรณ์ปีถัดไปจึงมีโอกาสสูงเกินจริง เมื่อเทียบกับประเทศผู้ผลิตหลักในตารางที่ 6 ไทยอยู่อันดับที่ 4 จาก 10 ประเทศที่รายงานต้นทางมีค่า ตามหลังเวียดนามซึ่งได้ 284 กก./ไร่/ปี อยู่ 28.9% ช่องว่างนี้ไม่ใช่เรื่องราคา แต่เป็นต้นทุนต่อกิโลกรัม เพราะสวนที่ผลผลิตต่อไร่ต่ำกว่าต้องเฉลี่ยค่าดูแลและค่าแรงกรีดลงบนผลผลิตที่น้อยกว่า เมื่อราคาตลาดโลกลดลง สวนของประเทศที่ผลผลิตต่อไร่สูงกว่าจะอยู่ได้ก่อน การปิดช่องว่างนี้จึงเป็นมาตรการด้านความอยู่รอด

5) การส่งออกยางของไทยทั้งปี

5.1) การส่งออกแยกกลุ่มสินค้า

ช่วง ม.ค. - ก.ค. 2569† ไทยส่งออกยางธรรมชาติและยางแปรรูปมูลค่า 164,099.77 ล้านบาท ปริมาณ 2,382,299 ตันเนื้อยางแห้ง คิดเป็นราคาโดยนัย 68.88 บาท/กก. เทียบช่วงเดียวกันของปี 2568 มูลค่าลดลง 6.43% ปริมาณลดลง 1.03% และราคาต่อหน่วยลดลง 5.46% มูลค่าที่หายไปมาจากทั้งสองด้านพร้อมกัน โดยด้านราคาต่อหน่วยเป็นตัวขับหลัก การหดตัวพร้อมกันทั้งปริมาณและราคาแปลว่าเป็นการหดตัวของความต้องการจริง มิใช่เพียงการปรับฐานราคา

ที่มา : กรมศุลกากร ประมวลผลโดย การยางแห่งประเทศไทย ฝ่ายเศรษฐกิจยาง คำนวณเป็นน้ำหนักเนื้อยางแห้ง 100%

หมายเหตุ: † คือช่วงที่นับไม่ครบสิบสองเดือน กำกับทั้งสองปี · ปี 2569 มีข้อมูลศุลกากรเพียง 7 เดือน (ม.ค. - ก.ค.) เพราะคลังข้อมูลมีถึงเดือนกรกฎาคม 2569 เท่านั้น · ตัวเลขปีก่อนในตารางนี้จึงตัดให้เหลือ ม.ค. - ก.ค. เท่ากัน เพื่อให้ %YoY เทียบช่วงเดียวกันจริง มิใช่เทียบครึ่งปีกับทั้งปี · ฉบับนี้ปิดข้อมูลราคาที่เดือนสิงหาคม 2569 · ยอดรวมปริมาณอาจต่างจากตารางที่ 8 ระดับเศษตัน เพราะคลังข้อมูลปัดน้ำหนักรายแถวไว้ทศนิยมเดียว

เมื่อดูส่วนผสมของสินค้าที่ส่งออก ยางผสม มีสัดส่วนมูลค่าสูงสุดที่ 40.97% กลุ่มที่ได้สัดส่วนเพิ่มมากที่สุดคือ ยางผสม (+3.86 จุด) และกลุ่มที่เสียสัดส่วนมากที่สุดคือ ยางแท่ง (−3.58 จุด) ข้อควรระวังของตัวเลขชุดนี้คือ ยางผสมอยู่ในพิกัด 4005 ขณะที่ยางแท่งและยางแผ่นรมควันอยู่ในพิกัด 4001 การที่น้ำหนักย้ายมาทางยางผสม 3.86 จุด จึงทำให้ยอด "ยางธรรมชาติพิกัด 4001" ที่รายงานฉบับอื่นใช้เป็นฐาน ลดลงเร็วกว่ายอดส่งออกยางรวมของตารางนี้ สองตัวเลขนี้ต่างกันโดยนิยาม มิใช่ต่างกันเพราะข้อมูลผิด ทั้งนี้สัดส่วนที่เพิ่มของ ยางผสม มาจากปริมาณที่เพิ่มขึ้น 11.67% เป็นหลัก

5.2) ตลาดปลายทางสิบอันดับ

ในช่วง ม.ค. - ก.ค. 2569† จีน เป็นปลายทางอันดับหนึ่งด้วยมูลค่า 94,704.47 ล้านบาท คิดเป็น 57.71% ของมูลค่าส่งออกยางทั้งหมด รองลงมาคือ ญี่ปุ่น ที่ 6.28% เมื่อดูว่ามูลค่ารวมที่เปลี่ยนไปมาจากไหน พบว่า จีน รายเดียวอธิบายการเปลี่ยนแปลงได้ 89.8% ทิศทางการส่งออกของทั้งปีจึงถูกกำหนดโดยตลาดเดียว การกระจายความเสี่ยงไปยังปลายทางอื่นจึงไม่ใช่เรื่องเชิงนโยบายระยะยาวเท่านั้น แต่เป็นเงื่อนไขของเสถียรภาพรายได้ในปีถัดไปโดยตรง ทั้งนี้การที่ปลายทางเดียวรับซื้อเกินครึ่งของมูลค่าทั้งหมด แปลว่านโยบายการค้าและภาวะเศรษฐกิจของประเทศเดียวส่งผ่านถึงราคาที่เกษตรกรไทยได้รับโดยตรง โดยไม่มีตลาดอื่นที่ใหญ่พอจะรองรับปริมาณส่วนนั้นในระยะสั้น

ที่มา : กรมศุลกากร ประมวลผลโดย การยางแห่งประเทศไทย ฝ่ายเศรษฐกิจยาง คำนวณเป็นน้ำหนักเนื้อยางแห้ง 100%

หมายเหตุ: † คือช่วงที่นับไม่ครบสิบสองเดือน กำกับทั้งสองปี · ปี 2569 มีข้อมูลศุลกากรเพียง 7 เดือน (ม.ค. - ก.ค.) เพราะคลังข้อมูลมีถึงเดือนกรกฎาคม 2569 เท่านั้น · ตัวเลขปีก่อนในตารางนี้จึงตัดให้เหลือ ม.ค. - ก.ค. เท่ากัน เพื่อให้ %YoY เทียบช่วงเดียวกันจริง มิใช่เทียบครึ่งปีกับทั้งปี · ฉบับนี้ปิดข้อมูลราคาที่เดือนสิงหาคม 2569 · จัดอันดับด้วยมูลค่าของปี 2569 แถวปลายทางอื่น ๆ รวมที่เหลือทั้งหมด (ปีนี้ 59 ราย ปีก่อน 65 ราย)

ราคาต่อหน่วยโดยนัยเฉลี่ยทั้งหมดอยู่ที่ 68.88 บาท/กก. ในบรรดาสิบอันดับแรก อินเดีย จ่ายสูงสุดที่ 103.50 บาท/กก. และ จีน จ่ายต่ำสุดที่ 63.64 บาท/กก. ห่างกัน 39.86 บาท/กก. ช่องว่างนี้ไม่ใช่ราคาที่ต่างกันของสินค้าตัวเดียวกัน แต่สะท้อนว่าแต่ละปลายทางซื้อสินค้าคนละกลุ่ม ตลาดที่จ่ายสูงมักซื้อน้ำยางข้นและยางแผ่นคุณภาพ ส่วนตลาดที่จ่ายต่ำซื้อยางแท่งและยางผสมเป็นหลัก จึงต้องอ่านคู่กับส่วนผสมสินค้าในตารางที่ 7 เสมอ ตลาดอันดับหนึ่งอย่าง จีน จ่าย 63.64 บาท/กก. ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยรวม แปลว่ายอดขายก้อนใหญ่ที่สุดของไทยกระจุกอยู่ในกลุ่มสินค้าราคาต่อกิโลกรัมต่ำ การเพิ่มรายได้จากตลาดนี้จึงต้องมาจากการเปลี่ยนส่วนผสมสินค้า มิใช่จากการเพิ่มปริมาณอย่างเดียว

6) คู่ค้าของไทย: มูลค่าที่เปลี่ยนไปมาจากราคาหรือปริมาณ

ช่วง ม.ค. - ก.ค. 2569† ไทยส่งออกยางไปยังปลายทางทุกแห่งรวม 164,100 ล้านบาท 2,382,298 ตันเนื้อยางแห้ง ราคาต่อหน่วยโดยนัย 68.88 บาท/กก. เทียบช่วงเดียวกันของปี 2568 มูลค่าลดลง 11,272 ล้านบาท หรือ 6.43% เมื่อแยกมูลค่าที่เปลี่ยนไปของทุกตลาดออกเป็นสองด้าน พบว่าด้านราคาต่อหน่วยอธิบายได้ 9,303 ล้านบาท และด้านปริมาณอธิบายได้ 1,969 ล้านบาท สองด้านไปทางเดียวกัน โดยด้านราคาต่อหน่วยมีน้ำหนักมากกว่า ยอดสุทธิจึงสะท้อนขนาดการเคลื่อนไหวจริงของตลาด เมื่อด้านราคาเป็นตัวขับหลักในทางลบ เงินที่หายไปมิได้มาจากการเสียคำสั่งซื้อ แต่มาจากระดับราคาที่ต่ำลงขณะที่ยังขายได้ปริมาณใกล้เคียงเดิม การหาตลาดใหม่จึงไม่ตรงกับสาเหตุ

ที่มา : กรมศุลกากร ประมวลผลโดย การยางแห่งประเทศไทย ฝ่ายเศรษฐกิจยาง คำนวณเป็นน้ำหนักเนื้อยางแห้ง 100%

หมายเหตุ: ผลจากราคา = (ราคาปีนี้ − ราคาปีก่อน) × ปริมาณปีนี้ · ผลจากปริมาณ = ราคาปีก่อน × (ปริมาณปีนี้ − ปริมาณปีก่อน) สองก้อนบวกกันได้เท่ากับมูลค่าที่เปลี่ยนไปพอดี · แถวรวมเป็นผลบวกของทุกแถว มิใช่การแยกผลจากราคาเฉลี่ยรวม ซึ่งจะมีผลของส่วนผสมตลาดปนอยู่ · ราคาต่อหน่วย = มูลค่า ÷ เนื้อยางแห้ง จึงเปลี่ยนตามส่วนผสมชนิดยางด้วย · † คือช่วงที่นับไม่ครบสิบสองเดือน กำกับทั้งสองปี ปี 2569 มีเพียง 7 เดือน (ม.ค. - ก.ค.) ตัวเลขปีก่อนจึงตัดให้เท่ากัน เพื่อมิให้เทียบครึ่งปีกับทั้งปี

ตลาดที่รับภาระการเปลี่ยนแปลงมากที่สุดเมื่อวัดเป็นเงินคือ จีน ซึ่งมูลค่าลดลง 10,122 ล้านบาท คิดเป็น 89.8% ของการเปลี่ยนแปลงสุทธิทั้งประเทศ ทิศทางรายได้จากการส่งออกของทั้งช่วงจึงถูกกำหนดโดยตลาดเดียว ภายในตลาดนี้เอง ราคาต่อหน่วยโดยนัยอยู่ที่ 63.64 บาท/กก. เทียบกับ 69.38 บาท/กก. ของช่วงเดียวกันปีก่อน ด้านราคาจึงอธิบายได้ 8,535 ล้านบาท และด้านปริมาณอธิบายได้ 1,586 ล้านบาท เงินก้อนนี้มาจากด้านราคาเป็นหลัก ด้านราคาเป็นเรื่องที่ไทยกำหนดเองไม่ได้ เพราะราคาอ้างอิงเดินตามตลาดโลก เครื่องมือที่ใช้ได้จึงเป็นการกระจายปลายทาง เพื่อลดการผูกรายได้ไว้กับราคาที่ตลาดเดียวยอมจ่าย

7) คู่แข่งทางการค้าของไทยในตลาดส่งออกยางธรรมชาติของโลก

ขอบเขต: ยางธรรมชาติ พิกัด 4001 จาก BACI หน่วยดอลลาร์สหรัฐและตันน้ำหนักจริง — ตัวเลขทั้งหมวดเป็นของปี 2567 ซึ่งเป็นปีล่าสุดที่ชุดข้อมูลมี และเป็นคนละปีกับเล่มนี้ที่รายงานปี 2569 จึงห้ามอ่านเป็นภาพของปี 2569 และห้ามรวมกับตัวเลขบาทของหมวด 5 และ 7

ในปี 2567 ซึ่งเป็นปีล่าสุดที่ชุดข้อมูลการค้าโลกมี และเป็นคนละปีกับเล่มนี้ที่รายงานปี 2569 ไทยเป็นผู้ส่งออกยางธรรมชาติอันดับที่ 1 จาก 27 ราย ด้วยมูลค่า 5,140.0 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ปริมาณ 2,782,744 ตัน คิดเป็น 30.66% ของมูลค่าทั้งชุดข้อมูล ไม่มีประเทศใดส่งออกยางธรรมชาติได้มากกว่าไทยในปีนั้น รายที่ไล่ตามไทยมาติด ๆ คือ อินโดนีเซีย ที่ 3,157.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือ 61.4% ของมูลค่าที่ไทยทำได้ ระยะห่างระดับนี้ยังกว้างพอที่อันดับจะไม่สลับกันในปีเดียว แต่แคบพอที่รายนี้จะกำหนดราคาในตลาดปลายทางที่ทับซ้อนกับไทยได้ ทั้งนี้มูลค่าส่งออกของไทยในปีนั้นเพิ่มขึ้น 28.84% จากปี 2566

ที่มา : ฐานข้อมูลการค้าโลก BACI (CEPII) ในคลังข้อมูล กยท. — ยางธรรมชาติ พิกัด 4001

หมายเหตุ: ตัวเลขทั้งตารางเป็นของปี 2567 มิใช่ปี 2569 ของเล่ม · แถวไทยเน้นด้วยพื้นสีทอง · สัดส่วนคิดจากยอดรวมของผู้ส่งออก 27 รายในปีนั้น ซึ่งรวมประเทศที่ส่งออกต่อโดยมิได้ปลูกยางเองด้วย · ราคาต่อตัน = มูลค่า ÷ ปริมาณ

ในด้านราคาต่อหน่วย ไทยขายได้เฉลี่ยตันละ 1,847 ดอลลาร์สหรัฐ เทียบกับค่าเฉลี่ยของทั้งชุดข้อมูลที่ตันละ 1,725 ดอลลาร์สหรัฐ ในบรรดาประเทศที่เหลือในตาราง มาเลเซีย ขายได้สูงสุดที่ตันละ 1,888 และ กัมพูชา ต่ำสุดที่ตันละ 1,136 ดอลลาร์สหรัฐ ห่างกัน 752 ดอลลาร์ต่อตัน อินโดนีเซีย ที่ตามมาติด ๆ ขายได้แพงกว่าไทย 1.1% ซึ่งต้องอ่านอย่างระมัดระวัง เพราะอาจมิได้แปลว่าคุณภาพดีกว่า แต่สะท้อนส่วนผสมชนิดสินค้าที่ต่างกัน เช่น สัดส่วนน้ำยางข้นซึ่งราคาต่อหน่วยสูงกว่ายางแท่ง การที่ราคาเฉลี่ยของไทยสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั้งชุดข้อมูล แปลว่าไทยขายอยู่ในกลุ่มที่ผู้ซื้อยอมจ่ายเพิ่มเพื่อความสม่ำเสมอ ที่ยืนนี้รักษาไว้ด้วยการรับรองคุณภาพ มิใช่ด้วยการลดราคาแข่ง

8) ไม้ยางพาราแปรรูป: สินค้าจากสวนยางที่วัดเป็นลูกบาศก์เมตร

8.1) มูลค่า ปริมาตร และราคาต่อลูกบาศก์เมตรรายปี

ระหว่างปี 2560 ถึงปี 2568 มูลค่าส่งออกไม้ยางพาราแปรรูปของไทยเปลี่ยนจาก 49,457 ล้านบาท เป็น 37,647 ล้านบาท ปริมาตรเปลี่ยนจาก 4,342,041 ลูกบาศก์เมตร เป็น 3,987,232 ลูกบาศก์เมตร และราคาต่อลูกบาศก์เมตรเปลี่ยนจาก 11,390 บาท เป็น 9,442 บาท คิดเป็นมูลค่าลดลง 23.9% ปริมาตรลดลง 8.2% และราคาต่อหน่วยลดลง 17.1% รูปแบบที่ราคาต่อหน่วยลดลงต่อเนื่องขณะที่ปริมาตรทรงตัว แปลว่าไทยขายไม้ได้เท่าเดิมแต่ได้เงินต่อลูกบาศก์เมตรน้อยลง ซึ่งเป็นภาพของการแข่งขันด้านราคาที่ฝั่งผู้ซื้อ มิใช่ปริมาณไม้ที่หายไป ผลตอบแทนจากการโค่นสวนหนึ่งแปลงจึงลดลงจริงในระดับที่เกษตรกรรับรู้ได้ ทั้งนี้ปี 2569 ในตารางยังนับได้เพียง 7 เดือน จึงไม่ถูกใช้เป็นปลายทางของการเทียบข้างต้น และราคาต่อลูกบาศก์เมตรของแถวนั้นเทียบกับปีเต็มไม่ได้ เพราะคลังข้อมูลไม่มีไม้ยางรายเดือนให้ตัดปีก่อนลงมาเท่ากัน

ที่มา : กรมศุลกากร ประมวลผลโดย การยางแห่งประเทศไทย ฝ่ายเศรษฐกิจยาง — ไม้ยางพาราแปรรูป พิกัด 4407

หมายเหตุ: ปริมาตรของหมวดนี้เป็นลูกบาศก์เมตร มิใช่ตัน จึงบวกหรือเทียบกับปริมาณยางในตารางที่ 7 ถึง 9 ไม่ได้ · ราคาต่อลูกบาศก์เมตรคำนวณจาก มูลค่า ÷ ปริมาตร · † คือปีที่นับไม่ครบสิบสองเดือน ปี 2569 มีข้อมูลศุลกากรเพียง 7 เดือน (ม.ค. - ก.ค.) และคลังข้อมูลไม่มีไม้ยางรายเดือนให้ตัดปีก่อนลงมาเทียบช่วงเดียวกัน แถวนั้นจึงเว้น %เปลี่ยนแปลงไว้ทั้งสามคอลัมน์ แทนการพิมพ์ค่าที่เทียบครึ่งปีกับทั้งปี

ที่ต้องอ่านคู่กันเสมอคือ ไม้ยางพาราแปรรูปมาจากสวนที่โค่นเพื่อปลูกแทน ปริมาตรของแต่ละปีจึงถูกกำหนดโดยรอบการโค่นปลูกซึ่งกินเวลายี่สิบห้าถึงสามสิบปี มิใช่โดยราคายางของปีนั้น ปีที่ราคายางดีจึงมิได้แปลว่าไม้ยางออกมามาก และปีที่ราคายางตกก็มิได้แปลว่าไม้ยางหายไป ตัวเลขในตารางที่ 11 จึงไม่ใช่ตัวชี้วัดภาวะตลาดยาง และการอ่านสองเรื่องนี้เป็นเรื่องเดียวกันทำให้ตีความผิดได้ทั้งสองทาง หลักฐานที่เห็นได้จากตารางคือ ปริมาตรสูงสุดอยู่ที่ปี 2560 ที่ 4,342,041 ลูกบาศก์เมตร และต่ำสุดที่ปี 2562 ที่ 2,264,634 ลูกบาศก์เมตร ต่างกัน 1.9 เท่า ซึ่งเป็นช่วงกว้างเกินกว่าที่ความต้องการของผู้ซื้อจะอธิบายได้ฝ่ายเดียว และตรงกับลักษณะของอุปทานที่มาเป็นรอบ ผลในเชิงนโยบายคือ รายได้จากไม้ยางเป็นส่วนหนึ่งของผลตอบแทนการปลูกแทน การประเมินความคุ้มค่าของการโค่นปลูกโดยคิดเฉพาะราคายางจึงต่ำกว่าความจริง และการวางแผนพื้นที่ปลูกแทนรายปีมีผลต่อปริมาตรไม้ที่จะออกสู่ตลาดในปีถัดไปโดยตรง

8.2) ปลายทางของไม้ยางพาราแปรรูป

ที่มา : กรมศุลกากร ประมวลผลโดย การยางแห่งประเทศไทย ฝ่ายเศรษฐกิจยาง — ไม้ยางพาราแปรรูป พิกัด 4407

หมายเหตุ: จัดอันดับด้วยมูลค่าของปี 2569† สิบอันดับแรกรวมกันคิดเป็น 99.99% ของมูลค่าทั้งปี แถวสุดท้ายก่อนยอดรวมคือส่วนต่างจากยอดรวมของคลังข้อมูล ซึ่งรวมรายการที่ไม่ระบุปลายทางไว้ด้วย · ปริมาตรเป็นลูกบาศก์เมตร มิใช่ตัน

ในปี 2569† ปลายทางของไม้ยางพาราแปรรูปกระจุกตัวที่ จีน เพียงแห่งเดียว คิดเป็น 97.44% ของมูลค่าทั้งหมด และ 97.87% ของปริมาตรทั้งหมด รองลงมาคือ เวียดนาม ที่ 1.59% ซึ่งห่างกัน 95.9 จุด การพึ่งตลาดเดียวในระดับเกินเก้าสิบเปอร์เซ็นต์ ต่างจากการกระจุกตัวทั่วไปในเชิงคุณภาพ มิใช่เพียงเชิงระดับ เพราะไม่มีตลาดอื่นที่ใหญ่พอจะรองรับปริมาตรส่วนนั้นได้เลยหากผู้ซื้อรายนี้ชะลอการซื้อ ราคาที่ผู้ซื้อรายเดียวเสนอจึงเป็นราคาตลาดโดยปริยาย และมาตรการทางการค้าหรือภาวะอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์และแผ่นไม้อัดของประเทศนั้นประเทศเดียว ส่งผ่านถึงผลตอบแทนการโค่นสวนของเกษตรกรไทยได้เต็มจำนวนภายในฤดูกาลเดียว การกระจายปลายทางของไม้ยางจึงมิใช่เรื่องของการหาผู้ซื้อรายใหม่ในสินค้าเดิมเพียงอย่างเดียว เพราะไม้แปรรูปขั้นต้นมีผู้ซื้อรายใหญ่อยู่ไม่กี่รายในโลก แต่เป็นเรื่องของการแปรรูปในประเทศให้ขายเป็นผลิตภัณฑ์ ซึ่งเปลี่ยนทั้งกลุ่มผู้ซื้อและราคาต่อหน่วยไปพร้อมกัน

9) ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมยางของไทย

9.1) ปัจจัยสนับสนุน

9.1.1 โครงการชะลอการขายยาง

การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) ดำเนินโครงการชะลอการขายยาง ช่วยรักษาปริมาณผลผลิตยางที่เข้าสู่ตลาดให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เพื่อลดความผันผวนของราคายางพาราให้มีเสถียรภาพ โดยสนับสนุนสินเชื่อเพื่อเป็นเงินทุนหมุนเวียนร้อยละ 80 ของมูลค่ายางที่สถาบันเกษตรกรชาวสวนยางรวบรวมและจัดเก็บไว้ ครอบคลุมยางก้อนถ้วย น้ำยางสด น้ำยางข้น ยางแผ่นดิบ ยางแผ่นรมควันชั้น 3 และยางแท่ง STR20 เมื่อขายยางผ่านตลาดกลางยางพาราจังหวัด กยท. จะหักสินเชื่อกลับเข้าโครงการฯ และจ่ายเงินส่วนต่างคืนให้แก่สถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง

9.1.2 โครงการรักษาเสถียรภาพราคายางของตลาดกลางยางพารา กยท.

กยท. ได้ลงนาม MOU ว่าด้วยการบริหารจัดการผลผลิตยางอย่างเป็นระบบกับบริษัทเอกชน เพื่อผลักดันประเทศไทยสู่ศูนย์กลางอุตสาหกรรมยางของภูมิภาค สร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้เกษตรกร ลดความผันผวนของราคา และผลิตให้ตรงตามความต้องการตลาด พร้อมสนับสนุนการรวบรวมผลผลิตยาง ตรวจสอบแหล่งผลิต ประเมินความเสี่ยง ตลอดจนออกเอกสารข้อมูลการซื้อขายยางให้แก่ผู้ซื้ออย่างครบถ้วน ให้เป็นไปตามมาตรการ EUDR ซึ่งดำเนินการโดยตลาดกลางยางพาราและตลาดเครือข่ายของ กยท. ทั่วประเทศ

9.1.3 การจัดตั้งตลาดเครือข่ายและตลาดกลางยางพาราให้ครอบคลุมทุกพื้นที่

กยท. ได้จัดตั้งตลาดเครือข่ายและตลาดกลางยางพาราให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ เพื่อให้เกษตรกรนำยางมาซื้อขายผ่านกลไกตลาดกลางยางพารา ซึ่งจะทำให้ได้รับราคาที่เป็นธรรม ประกอบกับมีระบบซื้อขายผ่านตลาดกลางด้วยการประมูลซื้อขายผ่านระบบ Thai Rubber Trade เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางการค้าระดับโลก เชื่อมโยงข้อมูลซื้อขายยางผ่านระบบตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มาของยาง รองรับมาตรการ EU Deforestation Free Regulation (EUDR) เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตยาง

9.2) ปัจจัยท้าทาย

9.2.1 นโยบายการเงินและความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

สถานการณ์ค่าเงินบาท ณ วันที่ 13 สิงหาคม 2569 อยู่ที่ระดับ 33.10 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ ทิศทางค่าเงินบาทมีผลโดยตรงต่อราคาสินค้าส่งออกของไทยในตลาดโลกและรายได้สุทธิในรูปเงินบาทของผู้ส่งออก จึงเป็นปัจจัยที่ต้องติดตามใกล้ชิดในช่วงที่อุปทานยางใหม่เริ่มทยอยออกสู่ตลาด

9.2.2 สภาพอากาศและภัยธรรมชาติ

ปริมาณและการกระจายตัวของฝนในแหล่งปลูกยางเป็นตัวแปรสำคัญของปริมาณผลผลิตที่ออกสู่ตลาด ฝนตกหนักต่อเนื่องในหลายพื้นที่ทำให้การกรีดยางทำได้ไม่เต็มที่ จึงเป็นปัจจัยจำกัดปริมาณผลผลิตยางพาราที่จะออกสู่ตลาด และเป็นปัจจัยสนับสนุนให้ราคายางพารามีแนวโน้มทรงตัวในระดับสูง ทั้งนี้ติดตามสถานการณ์รายวันได้จากแดชบอร์ดสภาพอากาศของระบบ

9.2.3 ความเสี่ยงจากมาตรการภาษีการค้าสหรัฐฯ ต่อกลุ่มยางและผลิตภัณฑ์ยาง

สหรัฐฯ เริ่มเก็บภาษีนำเข้าสินค้าไทยบางรายการตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2569 แต่ยางธรรมชาติในรูปวัตถุดิบ เช่น ยางแผ่นและยางแท่ง ยังได้รับการยกเว้น จึงยังไม่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการส่งออกยางธรรมชาติของไทย อย่างไรก็ตาม ยังต้องติดตามมาตรการภาษีเพิ่มเติมกับสินค้าไทยในกลุ่มยานยนต์ ผลิตภัณฑ์ยาง และเครื่องจักร ซึ่งหากมีการเก็บภาษีเพิ่มเติมอาจทำให้ความต้องการผลิตภัณฑ์ยางของไทยในตลาดสหรัฐฯ ลดลง และส่งผลต่อความต้องการใช้ยางธรรมชาติในระยะต่อไป

9.2.4 สถานการณ์ความตึงเครียดระหว่างประเทศ

ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ยังเป็นปัจจัยสำคัญที่สร้างความผันผวนให้กับตลาดพลังงานโลก ราคาน้ำมันดิบส่งผลต่อต้นทุนการผลิตยางสังเคราะห์ซึ่งเป็นสินค้าทดแทนยางธรรมชาติ ขณะที่ความไม่แน่นอนด้านการขนส่งทางทะเลบริเวณช่องแคบสำคัญยังกดดันระบบโลจิสติกส์โลก ผ่านค่าระวางเรือ ค่าประกันภัยทางทะเล และระยะเวลาขนส่งที่ยังอยู่ในระดับสูง

9.3) ประเด็นที่น่าจับตาในปีนี้

• 1) ไม้ยางพาราแปรรูปพึ่งจีนอยู่ 97.4% ของมูลค่าทั้งปี การพึ่งปลายทางเดียวเกือบทั้งหมดทำให้มูลค่าส่งออกไม้ยางผูกกับอุปสงค์ของประเทศเดียว มาตรการทางการค้าหรือการชะลอตัวของภาคก่อสร้างในประเทศนั้นจะส่งผลเต็มจำนวนทันที การกระจายปลายทางจึงเป็นงานที่ต้องเริ่มก่อนที่ปัญหาจะเกิด มิใช่หลังจากนั้น
• 2) ราคาไม้ยางต่อลูกบาศก์เมตรลดลง 17.1% จากปี 2560 ราคาต่อหน่วยที่ลดลงขณะที่ปริมาตรไม่ได้ลดตาม แปลว่ามูลค่าที่หายไปมาจากราคา มิใช่จากปริมาณไม้ที่ขายได้ ซึ่งเป็นคนละปัญหากับการขาดวัตถุดิบ และแก้ด้วยคนละเครื่องมือ
• 3) อินโดนีเซียตามหลังไทยอยู่ 38.6% ในปี 2567 ระยะห่างยังกว้างพอที่ตำแหน่งผู้ส่งออกอันดับหนึ่งจะไม่เปลี่ยนในระยะสั้น แต่ควรติดตามอัตราการเติบโตมากกว่าดูอันดับเพียงอย่างเดียว
• 4) จีนเป็นตลาดที่มูลค่าเปลี่ยนไปมากที่สุดในปีนี้ คิดเป็น 89.8% ของการเปลี่ยนแปลงสุทธิทั้งประเทศ การติดตามตลาดนี้เพียงตลาดเดียวจึงอธิบายภาพรวมได้เป็นส่วนใหญ่

10) สรุปข้อค้นพบสำคัญและข้อเสนอแนะ

10.1) ข้อค้นพบสำคัญ

1. 1ระดับราคาและรูปทรงของปี — ยางแผ่นรมควันชั้น 3 เฉลี่ยช่วง ม.ค. - ส.ค. 79.78 บาท/กก. เพิ่มขึ้น 16.28% จากช่วงเดียวกันปีก่อน สูงสุดเดือนมิถุนายน ที่ 93.65 บาท/กก. และต่ำสุดเดือนมกราคม ที่ 60.51 บาท/กก. ราคาฟื้นตัวในช่วงหลังของหน้าต่างข้อมูล ระดับที่ยกไปช่วงถัดไปจึงสูงกว่าค่าเฉลี่ยที่พิมพ์ไว้
2. 2ดุลอุปทานของโลก — ปี 2569 โลกผลิตน้อยกว่าใช้ 0.101 ล้านตัน โดยด้านการผลิตเป็นตัวขับ (เพิ่มขึ้น 2.26%) ภาวะผลิตไม่พอใช้เป็นแรงหนุนราคาที่ยังอยู่ แต่ต้องอ่านคู่กับขนาดของช่องว่างในตารางที่ 3
3. 3ที่ยืนของไทยในอุปทานและตลาดส่งออกโลก — ไทยผลิตได้ 4.867 ล้านตัน หรือ 31.79% ของผลผลิตโลก ลดลง 0.04 จุด น้ำหนักต่อราคาตลาดโลกจึงน้อยลง ฝั่งส่งออก ชุดข้อมูลโลกปี 2567 คนละปีกับเล่ม จัดไทยอันดับ 1 จาก 27 ราย
4. 4ฐานการผลิตของไทย — ผลผลิตยางแห้งเพิ่มขึ้น 2.14% โดยเนื้อที่กรีดได้เพิ่มขึ้น 0.24% และผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น 1.40% ผลผลิตต่อไร่เป็นตัวขับหลัก ซึ่งขึ้นกับสภาพอากาศและความเข้มข้นในการกรีด จึงกลับทิศได้ในปีเดียว
5. 5การส่งออกและที่มาของมูลค่าที่เปลี่ยนไป† — ช่วง ม.ค. - ก.ค. ปี 2569† มูลค่าส่งออก 164,100 ล้านบาท ลดลง 6.43% ปริมาณลดลง 1.03% ราคาต่อหน่วยลดลง 5.46% มาจากราคาต่อหน่วยเป็นหลัก แยกเป็นเงิน: ผลจากราคา −9,303 ผลจากปริมาณ −1,969 ล้านบาท ตลาดที่รับภาระมากสุดคือ จีน −10,122 ล้านบาท (ตารางที่ 9)
6. 6การกระจุกตัวของตลาดปลายทาง† — จีน รับซื้อ 57.71% ของมูลค่าส่งออกยางทั้งหมด โดยมูลค่าจากตลาดนี้ลดลง 9.66% จากช่วงเดียวกันปีก่อน สัดส่วนเกินครึ่งแปลว่าความเสี่ยงด้านนโยบายการค้าของประเทศเดียวส่งผ่านถึงราคาหน้าสวนได้เต็มจำนวน
7. 7ไม้ยางพาราแปรรูป (ลบ.ม.)† — ปี 2569† ส่งออก 22,961 ล้านบาท 1,916,207 ลบ.ม. โดย 97.44% ของมูลค่าไปที่ จีน ราคาต่อ ลบ.ม. ปี 2560 อยู่ที่ 11,390 บาท ปี 2568 อยู่ที่ 9,442 บาท ปริมาตรผูกกับรอบโค่นปลูกแทน มิใช่ราคายาง

หมายเหตุ: ข้อค้นพบทุกข้อประกอบจากตัวเลขที่พิมพ์อยู่ในเล่มนี้โดยอัตโนมัติ จึงไม่เปิดให้แก้ไข — หากตัวเลขเปลี่ยน ข้อค้นพบจะเปลี่ยนตามเอง · † คือช่วงที่นับไม่ครบสิบสองเดือน ดูใต้ตารางที่ 7 ถึง 9 และ 11 · ข้อที่อ้างชุดข้อมูลการค้าโลกกำกับปีไว้ในข้อนั้นเอง ซึ่งคนละปีกับเล่ม

10.2) ข้อเสนอแนะ

ด้านราคาและจังหวะการขาย: ตารางที่ 1 และ 2 แสดงว่าราคาภายในปีเคลื่อนไหวไม่เท่ากันทุกเดือน การใช้ค่าเฉลี่ยทั้งปีเป็นราคาอ้างอิงในการตั้งงบรับซื้อหรือประเมินรายได้เกษตรกรจึงคลาดเคลื่อนได้ทั้งสองทาง ควรใช้ค่าเฉลี่ยรายเดือนคู่กับเดือนที่ผลผลิตออกจริงของแต่ละพื้นที่ และให้โครงการชะลอการขายยางเน้นน้ำหนักไปที่เดือนที่ราคาต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของปี ซึ่งเป็นช่วงที่เครื่องมือนี้ให้ผลตอบแทนต่อบาทที่ใช้สูงที่สุด

ด้านโครงสร้างการผลิต: ตารางที่ 5 แยกให้เห็นว่าผลผลิตของไทยมาจากเนื้อที่กรีดได้กับผลผลิตต่อไร่คนละส่วนกัน และตารางที่ 6 แสดงว่าผลผลิตต่อไร่ของไทยอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับประเทศผู้ผลิตหลัก สองด้านนี้ต้องใช้เครื่องมือคนละชุด ด้านพื้นที่เป็นเรื่องของการปลูกแทนและการรับรองแหล่งที่มา ส่วนด้านผลผลิตต่อไร่เป็นเรื่องของพันธุ์ ปุ๋ย และวิธีกรีด การตั้งเป้าหมายผลผลิตรวมของปี 2570 โดยไม่ระบุว่ามาจากด้านใด จะทำให้วัดผลของมาตรการไม่ได้เมื่อสิ้นปี

ด้านตลาดปลายทางและคู่แข่ง: ตารางที่ 8 และ 9 แสดงว่ามูลค่าส่งออกกระจุกที่ปลายทางไม่กี่ราย และแยกให้เห็นว่าเงินที่เปลี่ยนไปมาจากราคาหรือปริมาณ ส่วนตารางที่ 10 แสดงว่าไทยอยู่ตรงไหนในกลุ่มผู้ส่งออกของโลก ทั้งสามใบชี้ว่าการเพิ่มรายได้มีสองทางที่ไม่เหมือนกัน คือเพิ่มปริมาณในตลาดเดิม ซึ่งขึ้นกับผู้ซื้อและถูกคู่แข่งที่ขายถูกกว่าแย่งได้ กับเปลี่ยนส่วนผสมสินค้าไปยังกลุ่มที่ราคาต่อหน่วยสูงกว่า ซึ่งอยู่ในมือของนโยบายไทยเอง และใช้ได้กับไม้ยางในตารางที่ 12 ด้วย

รายงานฉบับนี้ปิดข้อมูลราคาที่เดือนสิงหาคม 2569 และข้อมูลศุลกากรที่เดือนกรกฎาคม 2569 · ตัวเลขทุกตัวอ่านจากคลังข้อมูล กยท. ย่อหน้าเชิงนโยบายและข้อเสนอแนะแก้ไขได้ในระบบ